سؤال هميشه

گلدسته ات
كهكشانى است
كه سياهى شهر را تكذيب مى كند
پيرامون تو همه چيز بوى ملكوت مى دهد:
كاشى هاى ايوانت
و اين سؤال هميشه
كه چگونه مى توان آسمانها را
در مربعى كوچك خلاصه كرد.
و پنجره فولاد
التماسهاى گره خورده
و بغضهايى كه پيش پاى تو باز مى شوند...

 

درخت

ترجیح می دهم که درختی باشم

در زیر تازیانه کولاک و آذرخش

با پویه شکفتن و گفتن

تا

رام صخره ای در ناز و در نوازش باران

خاموش از برای شنفتن

شفیعی کدکنی

بررسي چگونگي اشاعه فرهنگ «زکات» در گفتگو با کارشناسان ؛ قرض نيکويي که خداوند سود آن را تضمين کرده اس

 زهرا دلپذير

زکات يکي از واجبات عبادي دين اسلام و يک منبع مهم مالي در نظام جوامع اسلامي است که موجب زدودن فقر از چهره جامعه و تأمين عدالت اجتماعي مي شود. اين فريضه اگر به عنوان يک حکم مقدس و مشروع ديني، مطابق با فقه اسلامي به مرحله اجرا درآيد اکثر کمبودهاي اقتصادي و فواصل طبقاتي جامعه را برطرف خواهد کرد اما متأسفانه به نظر مي رسد با توجه به اهميت زکات در اقتصاد جوامع اسلامي و مقام و مرتبه ارزشمند آن در بودجه عمومي دولت به عنوان يک منبع مالي قدرتمند و گسترده مورد بي توجهي قرار گرفته و تا حدي به فراموشي سپرده شده است.
در اين گزارش سعي شده آثار و برکات زکات و نقش آن در استحکام روابط اجتماعي و همچنين روشهاي اشاعه فرهنگ زکات در جامعه در گفتگو با کارشناسان مورد بررسي قرار گيرد...

ادامه مطلب...

دوباره جاده

جاده صدایم می زند

راه مرا می خواند

بگذار بخواند

من کوله بار خویش را بسته ام.

 

بررسي آثار روزه و ماه رمضان در گفتگو با دکتر باقر غباري ؛ فرصتي براي آرامش جسم و جان

* زهرا دلپذير
روزه يک عبادت سازنده اخلاقي و يک سيستم کنترل کننده براي عموم افراد است که به آنها مي آموزد چگونه ارضاي نيازهايشان را به تعويق بيندازند و در هنگام هيجان و احساس نياز، تفکرات خود را کنترل کنند و در نتيجه رفتاري آرام و با طمانينه داشته باشند.
اگرچه تاکنون در زمينه تأثير روزه داري بر سلامت بدن تحقيقات زيادي انجام شده، اما ارزيابي علمي نقش اين فريضه در بهسازي رواني، کمتر مورد توجه بوده است.
دکتر باقر غباري، فوق دکتراي روانشناسي از دانشگاه ويسکانس آمريکا و عضو هيأت علمي دانشگاه تهران، پژوهشهاي جامعي درباره ارتباط روزه داري و بهداشت روان افراد جامعه انجام داده است.
گفتگوي ما را با ايشان بخوانيد... .

ادامه مطلب...

ای غریبه آشنا

من همان پرنده زیبای خوش آوازی هستم که

صبحگاهان با نوک خود بر پنجره می زنم

همراه دلسوزی هستم که تو مرا نمی شناسی

شکوفه ای که دنیای ظلمانی تو را منور می سازم

من همان اشعه طلایی کوهها بر فراز جنگل ها هستم که ذهن تو را روشن می سازم

من همان صدای طنین انداز از برج های کلیساها هستم

بارقه تفکری که به ناگاه در نیمرو.ز بر تو زده می شود

و تو را آکنده از خوشبختی بی مانند می کند

من همان عاشق اولینم

نایی پرشور بر لبانی ناپیدا که روح عشق را در تو می دمد

پیوسته با توست به هر جا که پا نهی

روزها با تو می خرامم و عمیقا نظاره گر توام

لبانم را روی قلبت می گذاری

ولی او را نمی شناسی و با او بیگانه ای

من بازوی سوم و سایه دوم تو هستم

نوری سفید در درون تو که همه جا با توام

اما قلب تو بر روی من بسته است

چشم دل بگشا

مرا بشناس !

(فرشته نگهبان سروده  رالف جکوبسن شاعر نروژی)

 

هیچ چیز اتفاقی نیست

1.  

هیچ رویدادی درجهان تصادفی نیست ؛ خواه یک سپیده دم درخشان پس از روزهای ابری باشد یا 

 لبخند یک کودک وقتی اندوهگینی یا حتی  دیدار یک آشنای قدیمی پس از گذر سالیان درازهمان

هنگامی که   به طور ناخودآگاه به او فکر می کردی!

 پروفسور وین دایر نویسنده و روانشناس معروف آمریکایی در کتاب درمان با عرفان در این زمینه  می نویسد:

"همه ما نت های یک سمفونی بزرگ با عنوان کمال کاینات هستیم و با انسجام و هماهنگی  آن را می نوازیم ؛

اغلب ما بر این باوریم که همه وقایع بر اساس شانس , تصادف و اشتباه  روی  می دهد در حالی که در عالم

همه چیز بر مبنای قاعده و اصول صحیح و بدون کمترین ایرادی عمل می نماید و هر  تفکر , الهام , رویداد و

کشف و شهودی بخشی از کمال کاینات به شمار می آید و به محض اینکه به  همزمانی  وقایع  پی ببرید

 در خواهید یافت که وقوع هر رویدادی بر اساس حکمتی است ."

 اصطلاح هماهنگی را نخستین بار کارل یونگ  روانشناس بزرگ سوییسی به کا ر برد . وی زندگی خود را

 صرف کشف سرنخ ها و پیوند هایی که ارتباط دهنده وقایع گوناگون هستند نمود و هماهنگی را به عنوان

 رویدادهای همزمان دو حادثه معنی دار و غیر اتفاقی توصیف کرد,وی با دلایل علمی  اثبات نمود که بین

اشخاص و حوادث زندگی آنان پیوند خاصی وجود دارد که قسمت یاسرنوشت نامیده می شود و هر موجودی

 دارای انگیزه و راهی مشخص است که باید آن را بشناسد و به هدفی که برای او تعیین شده نایل شود.

 

دکتر جلال خالقي مطلق در گفتگو با قدس: زبان فارسي رمز ماندگاري ملت ماست

* زهرا دلپذير
دکتر جلال خالقي مطلق، شاهنامه پژوه برجسته و استاد بازنشسته دانشگاه هامبورگ آلمان، بيستم شهريور ماه 1316 در تهران متولد شد، وي  دیپلم خود را در سال 1337 از دبيرستان مروي تهران  دریافت نمود در سال 1349 موفق به اخذ درجه دکتري در رشته هاي شرق شناسي، تاريخ قديم، مردم شناسي و ژرمانيستيک از دانشگاه کلن آلمان گرديد و از آن پس به تدريس زبان و ادبيات فارسي و فرهنگ ايران در دانشگاه هامبورگ مشغول شد.
از دکتر خالقي مطلق تاکنون دهها عنوان کتاب(تأليف، تصحيح، ترجمه)، مقاله، داستان، نمايشنامه و فيلمنامه منتشر شده که برخي از آنها از جمله دو کتاب «گل رنج هاي کهن» و «سخن هاي ديرينه» در ايران به چاپ رسيده است، اما بدون ترديد مهم ترين اثر ادبي ايشان، انتشار دوره هشت جلدي شاهنامه بر اساس نسخه فلورانس و چندين دستنويس کهن و چهار جلد يادداشت هاي شاهنامه است که وي را امروز بي هيچ گماني به چهره اول عرصه شاهنامه پژوهي ايران و جهان تبديل کرده است.
گفتني است، استاد خالقي مطلق به جز سالها تدريس در دانشگاه هامبورگ، مسؤوليت هاي ديگري را نيز عهده دار بوده که از جمله آنها مي توان به مشاور دانشنامه ايرانيکا(نيويورک)، مشاور مجله ايران شناسي(واشنگتن)، مشاور نقش شاهنامه در دانشگاه هاي کمبريج و نيويورک، مشاور مجله کارنامه (پاريس)، مشاور مجله پژوهش هاي ايران شناختي (تهران) و دهها عنوان افتخار ديگر اشاره نمود.



قابل ذکر است، دانشنامه ايرانيکا در، سال 2002 ميلادي «جايزه مخصوص فردوسي» را به ايشان اهدا نمود

***

میگويند افراد افراد پربارتر، افتاده ترند؛ اولين چيزي که در استاد توجه من را جلب مي نمايد، صفا و سادگي و تواضع بيش از حد اوست. وي که براي سفر کوتاهي به وطن آمده، پيشنهاد مرا براي مصاحبه با متانت و خوشرويي مي پذيرد و اگر محدوديت وقت اجازه دهد، در برابر سؤالات پي در پي من بسيار صبور و پرحوصله است... 

ادامه مطلب

گزارش قدس از همايش دو روزه « پيام جهاني فردوسي » در مشهد ؛ نگذاريم فردوسي مظلوم بماند

* زهرا دلپذير

با تمام ناملايمات همچنان استوار ايستاده اي، همچون اسطوره هاي شاهنامه ات؛ بزرگ و بشکوه

شاهنامه تو، راز جاودانگي ايران است و نامه ماندگاري اسطوره هاي اين سرزمين! روي يکتاپرستي و اهريمن ستيزي و جوهر جوانمردي و آزادگي در اوراق شاهنامه ات جاري است. چه انسانهاي دادپيشه اي که زير سايه درفش کاوه آهنگر، سلطنت ضحاکان ماردوش را به سخره گرفتند و چه انسانهاي پاکدامني که چونان سياوش پاي در آتش نهادند تا شرافت ملي ايرانيان خدشه دار نشود. شير مردان يکه تاز اين سرزمين کودکان ديروزند که قصه هاي حماسي تو را در لالايي شبانه خويش شنيده اند و مردانگي و شجاعت را از لا به لاي ابيات تو آموخته اند. نامت بلند باد که نام ايران را بر بام جهان سربلند کردي ! و اينک در يادروز ملي تو دوستدارانت، شاهنامه پژوهان و استادان از ايران و خارج از ايران گرد هم آمده اند تا در همايش دو روزه «پيام جهاني فردوسي» يادت را گرامي دارند. * وحدت ادبي روايات شاهنامه نخستين روز همايش با تلاوت آياتي از قرآن مجيد، سرود جمهوري اسلامي و نماهنگ در فرهنگسراي فردوسي مشهد آغاز شد. سپس دکتر محمود اميدسالار شاهنامه پژوه و محقق دانشگاه ايالتي کاليفرنيا به ارائه مقاله اي با عنوان «زندگي نامه پهلواني و وحدت ادبي روايات شاهنامه» پرداخت. وي گفت: شاهنامه ابومنصوري اثري ادبي و داراي نظم و ساختاري مشخص است و به رغم اينکه متن اصلي آن ديگر در دست نيست، مي توان توالي داستانها و وحدت ادبي آن را از روي شاهنامه فردوسي و «غررالسير» ثعالبي بازسازي کرد. وي افزود: تمام داستانهاي شاهنامه از روي يک نظم و منطق روايي دقيق با يکديگر مربوطند و تحليل ادبي محتواي آنها نشان مي دهد که هيچ يک داستان مستقلي نيست و در پيشبرد روايت اصلي شاهنامه هر يک از داستانها خويشداري مخصوصي داشته و فردوسي هيچ کدام از آنها را از مأخذي به جز شاهنامه ابومنصوري دريافت نکرده و به حماسه ملي ايران پيوند نزده است. اين شاهنامه پژوه خاطرنشان کرد: اهميت اين حکايت به ظاهر مستقل، از آنجا معلوم مي شود که حذف هر کدام از آنها به تسلسل منطقي روايت در شاهنامه آسيب مي زند. در ادامه، دکتر مظفر محمدي از کشور تاجيکستان با مقاله چهره شاه آرماني در بخش تاريخي شاهنامه، شکوفه اکبرزاده از افغانستان با مقاله جايگاه شاهنامه در افغانستان، دکتر مهدي محبتي با مقاله معنا و قلمرو تأويل از ديدگاه فردوسي، مازيار فريدي مقاله اي با عنوان بررسي تطبيقي الگوي تاج بخشي در شاهنامه و بيوولف و سرانجام محمدرضا خسروي با مقاله حقوق فرستادگان به ايراد سخنراني پرداختند. * تأثيرپذيري شکسپير از فردوسي دومين روز همايش نيز در تالار فردوسي جهاد دانشگاهي مشهد برگزار شد و شاهنامه پژوهان به ارايه مقالات خود پرداختند. پروفسور رسول هادي زاده، محقق و پژوهشگر زبان و ادبيات فارسي از کشور تاجيکستان اولين سخنران بود که مقاله خود را با عنوان «مقايسه تيپولوژيک قصه بهرام چوبينه شاهنامه با فاجعه مکبث اثر شکسپير» ارايه کرد. وي با اشاره به اينکه از فردوسي تا شکسپير از لحاظ زماني و مکاني فاصله اي طولاني و تاريخي وجود دارد، اظهار داشت: شکسپير پنج قرن پس از فردوسي زندگي مي کرده و فاجعه مشهور و تأثيرگذار مکبث را 512 سال پس از شاهنامه تأليف نموده است. وي تأکيد کرد: شگفت است که مکبث در موضوع، مضمون، لحظه هاي زندگي و حوادث قهرمانهاي اساسي به داستان بهرام چوبينه فردوسي همانندي حيرت انگيزي دارد و اين همانندي، تداعي کننده تأثيرپذيري شکسپير از اثر فردوسي است. * جهان روايي و جاودانگي شاهنامه دکتر مهدي مشکوَ الديني و عضو قطب علمي فردوسي شناسي درباره چگونگي شناخت در شاهنامه فردوسي گفت: در حماسه ملي ايران گزارشهاي تاريخي، اسطوره اي و حماسي به گونه اي دقيق، صريح، روان و در عين حال حکيمانه ارايه شده است. وي افزود: مفاهيمي مربوط به آغاز پيدايش جهان و جامعه انساني، کشاکش براي پاسداري از کيان ملي، تکامل و استمرار جامعه مدني، نمودهاي مفاهيم معنوي، اخلاقي، ديني و همبستگي هاي اجتماعي در برابر نمودهاي پليدي، زشتي و نزاع به صورت انگاره هاي تاريخي، اسطوره اي و حماسي ويژه ارايه شده و به همين دليل جهان روايي و جاودانگي شاهنامه را پديد آورده است. * حماسه بزرگ داستاني پروفسور خدايي شريف زاده، شاهنامه پژوه از کشور تاجيکستان نيز مقاله اي را با عنوان انواع ادبي در شاهنامه فردوسي از زاويه ادبيات جهاني خواند. وي با اشاره به اينکه منشأ حماسي شاهنامه فراهم در کالبد روايتهاست، اظهار داشت: قصه آفرينش خاندان کيومرث تا پادشاهي جمشيد از نظر همزادي، متعلق به نوع روايت است. وي افزود: گرچه بر حسب جايگاه تاريخي شاهنامه، افسانه بايد از مقامي استوارتر برخوردار باشد، اما فردوسي براي افسانه به عنوان نوعي ويژه از تلقي حقايق هستي و زباني خاص از بيان انديشه بشري جايگاهي در خور تعيين نکرد. از اين رو براي افسانه در شاهنامه نمي توان زماني مشخص معين کرد. وي خاطرنشان کرد: با وجود اين، در بخش اساطيري شاهنامه روايات مختلفي مثل «گاوبرمايه» فريدون و برادرانش و... را مي توان افسانه خواند. *** در ادامه همايش، دکتر سجاد آيدنلو با مقاله «رويارويي و نبرد دو خويشاوند نزديک در روايات پهلواني ايران»، دکتر سيدحسين فاطمي با مقاله «تطبيق وجوهي از داستان بوذرجمهر در شاهنامه با قصه حضرت يوسف(ع)»، دکتر آرش اکبري مفاخر با مقاله «خاستگاه نامگذاري دژ بهمن» و فرزاد قائمي با مقاله «بقاياي سنت فرهنگي قرباني کردن گاو نخستين در آيين مهري و ابزار نمادين گرز گاوسر در شاهنامه فردوسي» به ايراد سخنراني پرداختند. * تصحيح جديد شاهنامه دکتر جلال خالقي مطلق، شاهنامه پژوه برجسته و استاد دانشگاه هامبورگ آلمان ميهمان ويژه اين همايش بود و حضور ايشان حال و هواي خاصي به مراسم بخشيده بود. وي که با اصرار حاضران براي سخنراني به جايگاه آمد، اظهار داشت: دوستان دامي را برايم پهن کرده و گفتند يک نسخه کهن از شاهنامه به دست آمده و مي دانستند اين ترفند مرا از روي تخت بيمارستان هم به اين جا مي کشاند ! وي درباره تصحيح 8 جلدي اش از شاهنامه گفت: شاهنامه نيازمند يک تصحيح انتقادي بود و من اين کار را از سال 1970 ميلادي آغاز کرده و در سال 1981 به پايان رساندم و در اين مدت 46 دست نويس شاهنامه را بررسي نمودم که در نوع خود کاري بسيار وقتگير و پرهزينه بود. وي افزود: بلافاصله پس از به پايان رسيدن اين کار، تصحيح ديگري از شاهنامه را شروع کردم و مقداري از آن را آماده کردم. اين شاهنامه پژوه با اشاره به اينکه تصحيح جديد، رونويسي از متن نيست و يک کار جديد و در خور است، ابراز اميدواري کرد که حداکثر تا سه سال آينده اين تصحيح نيز به پايان برسد. * رونمايي از جشن نامه دکتر جلال خالقي مطلق در پايان مراسم از شماره جديد فصلنامه پاژ فرهنگسراي فردوسي با عنوان «جشن نامه دکتر جلال خالقي مطلق» رونمايي شد. گفتني است، در مراسم رونمايي، دکتر ياحقي، رئيس فرهنگسراي فردوسي يک جلد از جشن نامه را به همراه يک جلد ديوان حافظ به دکتر خالقي اهدا نمود. *** خبرنگار ما در حاشيه برگزاري همايش، با چند تن از شاهنامه پژوهاني که از خارج از کشور به مشهد آمده بودند، گفتگوهايي انجام داده است. * شناسنامه اقوام ايراني دکتر مظفر محمدي، شاهنامه پژوه و عضو پژوهشکده علوم آکادمي تاجيکستان با اشاره به گستردگي مباحث شاهنامه، شاهنامه پژوهي را يک ضرورت دانست و گفت: من حدود 20 سال است که مشغول تحقيق در مورد داستانهاي شاهنامه هستم و در حال حاضر درباره خاستگاه داستانهاي شاهنامه مطالعه مي کنم. وي تأکيد کرد: شاهنامه، شناسنامه اقوام ايراني است و ما تاجيکان خود را ميراث دار شاهنامه مي دانيم؛ زيرا ما در اصل خراساني هستيم و روايات ملي ما در شاهنامه بازتاب يافته و واژگان تاجيکي در شاهنامه به چشم مي خورد و تا زماني که دنيا وجود دارد، شاهنامه عامل پيوند ايران، تاجيکستان و افغانستان خواهد بود. وي همايش «پيام جهاني فردوسي» را مثبت و در سطح بالا دانست و ابراز اميدواري کرد که چنين همايشهايي فقط در مشهد نباشد، بلکه در اقصي نقاط دنيا برگزار شود. پروفسور رسول هادي زاده، رئيس بنياد رودکي در کشور تاجيکستان نيز با تأکيد بر اهميت شاهنامه پژوهي گفت: هر کس با ادبيات فارسي سر و کار داشته باشد، نمي تواند از فردوسي صرف نظر کند به همين دليل من از کودکي شيفته شاهنامه بودم و در مورد فردوسي مطالعه مي کردم. * سند هويت ملي دکتر محمود اميد سالار پژوهشگر و شاهنامه شناس دانشگاه کاليفرنيا نيز در گفتگو با خبرنگار ما اظهار داشت: شاهنامه سند هويت ملي همه ايرانيان و شاعر آن شيعه و مظلوم است و نبايد اجازه داد در عصر ما نيز فردوسي مظلوم واقع شود. وي حمايت دولت و نهادهاي فرهنگي از شاهنامه پژوهي را ضروري دانست و خاطرنشان کرد: من دو اثر به زبان انگليسي درباره شاهنامه تأليف کرده ام؛ عنوان اولين کتابم «سياست حماسه ملي ايران» و عنوان کتاب دوم که مخاطبم نسل جوان ايراني خارج از کشور است «امپراتوري آمريکا و حماسه ملي ايران» است که در اين دو کتاب سعي کرده ام با تکيه بر شاهنامه فردوسي غناي فرهنگي و برتري فرهنگ ايراني بر فرهنگ غربي و آمريکايي را ثابت کنم. *** گفتني است، ميهمانان همايش بعدازظهر روز گذشته براي اداي احترام به حکيم توس در آرامگاه وي حضور يافتند. همچنين در حاشيه اين همايش که به همت قطب علمي فردوسي شناسي دانشگاه فردوسي مشهد و فرهنگسراي فردوسي مشهد برگزار شد، دکتر جعفر ياحقي در گفتگوي کوتاهي با خبرنگار ما از حمايت نکردن اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامي خراسان رضوي و استانداري خراسان رضوي گلايه نمود و اظهار اميدواري کرد که مسؤولان با نگاه عميق تر نسبت به اين شخصيتهاي بزرگ و تأثيرگذار فرهنگي، زمينه هاي برگزاري باشکوه تر چنين همايشهايي را فراهم آورند.

زير چتر خدا

*زهرا دلپذیر

باز هم بهاري ديگر از راه رسيد و من در آغاز سالي نو هنوز زير چتر مهرباني ات ايستاده ام، با دلي آکنده از اميد و دستاني خالي تر از هميشه...

و در ابتداي همه خواستن ها و نتوانستن ها، تو را مي خوانم اي خدايي که مهرباني ات نزديک است، واي غايت توانستن ها!
اي آنکه تمام رسيدن هابراي توست و تمام خواستن ها به خاطر تو !
اي که لحظه ها براي رسيدن به تو شتاب مي گيرند و ثانيه ها برای تو می تپند.
چه خوب است از اين پس گام هايم مسير سبز روشني را بپيمايد که خواسته توست.
چه خوب است آن چنان زندگي کنم که فرد ای پريشاني و پشيماني را به دنبال نداشته باشد. 
بگذار کشتي طوفان زده وجودم در ساحل امن تو آرام بگيرد و قلبم از لطف و مهرباني ات سرشار شود... مرا  از خويش جدا مخواه و در اين مسير تازه تنها مگذار!